بوی بد دهان: علت و راه‌های درمان و رفع آن

5

مشکل هالیتوسیس (Halitosis)، که اغلب به بوی بد دهان شناخته می‌شود، مشکل بهداشتی خجالت آوری است که حدود 30 درصد از مردم جهان از آن رنج می‌برند. وجود این بوی ناخوشایند ممکن است به دلیل پوسیدگی دندان‌ها ایجاد شده باشد. بر اساس مطالعات انجام شده، در بیش از 90 درصد موارد این بو از دهان، گلو و لوزه‌ها نشأت می‌گیرد. هر چند مشکل بوی بد دهان، مسئله‌ای است که هر کسی ممکن است یک مرتبه آن را تجربه کرده باشد، ولی در صورتیکه با مسواک زدن، استفاده از نخ دندان و شستشو با دهان شویه‌های بدون الکل برطرف نشود، این مسئله می‌تواند مزمن باشد.

اگر شما نیز از مشکل بوی بدن دهان رنج می‌برید، ما در مطب تخصصی دندانپزشکی دکتر فلاحی قادر هستیم بهداشت دهان شما را ارزیابی کنیم و بهترین اقدامات درمانی و مجموعه‌ای از روش‌های بر طرف کردن این عارضه را مطابق با نیازتان به شما ارائه دهیم. برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت وقت ملاقات، لطفاً از طریق شماره‌های 02126409641 با ما تماس بگیرید.

چهار عامل رایج بوی بد دهان


عوامل بسیار زیادی می‌توانند باعث بروز مشکل بوی بد دهان شوند. با این حال چهار مورد از مهمترین آن‌ها عبارتند از:

دهان خشک: دهان خشک محیط مناسبی را برای تولیدمثل باکتری‌های بی‌هوازی فراهم می‌کند. حرف زدن‌های طولانی مدت، کشیدن سیگار و خروپف کردن از جمله عوامل خشک شدن دهان محسوب می‌شوند. عدم تولید بزاق دهان در هنگام خواب، دلیل ایجاد بوی بد صبحگاهی دهان است که بسیاری از افراد آن را تجربه کرده‌اند. در افراد سالم این مسئله با مصرف مواد غذایی و ترشح طبیعی بزاق دهان، پس از چند دقیقه برطرف خواهد شد. با این حال افرادی که از مشکل خشکی دهان و کمبود بزاق رنج می‌برند، حتی بوی اندک مواد غذایی نیز می‌تواند برای آن‌ها مشکل‌ساز شود.

مواد غذایی: بوی بد دهان گاهی به دلیل مصرف برخی مواد غذایی خاص ایجاد می‌شود. به عنوان مثال پیاز یا سیر حاوی ترکیبات گوگردی بد بو هستند یا لبنیات، گوشت و ماهی از انبوه پروتئین‌هایی تشکیل شده‌اند که می‌توانند به عنوان منبع غذایی باکتری‌های بی‌هوازی تولید کننده‌ی گوگرد مورد استفاده قرار گیرند. شکر تصفیه‌ شده و فرآوری شده نیز منبع غذایی دیگری برای این باکتری‌ها محسوب می‌شود. قهوه و آب میوه نیز می‌توانند باعث بروز این مشکل شوند زیرا که این مواد اسیدی بوده و محیط ایده‌آلی را برای رشد این باکتری‌ها فراهم می‌آورند.

بهداشت ضعیف دهان و دندان: بهداشت نامناسب دهان و دندان باعث تجمع باکتری‌ها بر روی دندان‌ها و لثه‌ها می‌شود. از آنجایی که دندان‌ها مانند پوست قادر به تعویض سطح خود نیستند، میکروارگانسیم‌ها می‌توانند به سادگی خود را به سطح دندان‌ها چسبانده و برای مدت زمانی طولانی باقی بمانند. در صورتیکه این باکتری‌ها مرتباً با مسواک زدن برداشته نشوند، پلاک‌های دندانی را ایجاد خواهند کرد. با تجمع این پلاک‌های در کنار خط لثه، آن‌ها سخت‌تر می‌شوند و به دلیل فعالیت شدید باکتریایی، شروع به از بین بردن دندان‌ها و لثه‌ها می‌کنند. این مسئله می‌تواند به بروز بیماری‌های لثه مانند التهاب لثه و پریودنتال منجر شود، که در این صورت پروتئین‌های ناشی از خونریزی لثه و بافت آسیب‌دیده‌ی دهان به منبع تغذیه‌ای برای باکتری‌های تولید کننده‌ی بوی بد تبدیل خواهند شد. پوسیدگی دندان و همچنین اتصالات ضعیف یا کثیف دندان‌های مصنوعی نیز می‌توانند به بروز این مشکل کمک کنند.

کسالت و بیماری: مطالعات انجام شده نشان می‌دهند که در حدود 10 درصد از موارد بوی بد دهان به دلیل برخی بیماری‌های خاص ایجاد می‌شوند. افرادی که از بیماری‌هایی مانند دیابت، بیماری‌های ریوی، بیماری‌های کلیوی، سرطان، بیماری‌های کبد، عفونت دستگاه تنفسی و یا اختلالات متابولیک رنج می‌برند، اغلب تجربه‌ی این بوی بد را به دلیل خشکی دهان دارند. مشکلاتی نظیر سینوزیت، ذات الریه، برونشیت، ترشحات پشت بینی و پولیپ که راه‌های تنفسی را تحت تأثیر قرار می‌دهند نیز می‌توانند به بروز مشکل بوی بد دهان کمک کنند. دیگر بیماری‌هایی که بوی بد دهان می‌تواند به آن‌ها ارتباط داشته باشد، شامل عفونت قارچی دهان و بیماری‌های لثه می‌شوند. مصرف برخی از داروها مانند داروهای ضد افسردگی، داروهای فشار خون و آنتی‌هیستامین‌ها از این جهت که باعث کاهش ترشح بزاق در دهان می‌شوند، می‌توانند به خشکی دهان و در نهایت بوی بد آن منجر شوند.

علائم و نشانه‌های بوی بد دهان


بوی بد دهان یک مشکل بهداشتی است که باعث کاهش اعتمادبه‌نفس می‌شود و زندگی روزمره و روابط شخصی افراد را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. افراد مبتلا به بوی مزمن یا دوره‌ای دهان اغلب حس اعتماد به نفس خود را از دست می‌دهند. معمولاً تشخیص ابتلای به این مشکل، به دلیل اینکه فهمیدن بو برای خود فرد امری دشوار است، می‌تواند سخت باشد. علاوه بر این ممکن است اعضای خانواده یا همکاران و دوستان به راحتی نتوانند این مشکل را مطرح کنند. یکی از بهترین روش‌های تشخیص بوی بد دهان، لیس زدن به داخل مچ دست و بو کردن آن ناحیه پس از پنج ثانیه است.

بسیاری از علائم بوی بد دهان به عواملی زمینه‌ای بستگی دارند. شایع‌ترین علائم این مشکل شامل ترشحات پشت بینی، مزه‌ی تلخ فلزی، پوشش سفید بر روی زبان و بزاق غلیظ می‌شوند. بسیاری از افرادی که به مشکل بوی بد دهان در نتیجه‌ی خشکی آن دچار می‌شوند، ممکن است اشکال در صحبت کردن یا بلعیدن غذا، احساس سوزش در دهان یا خشکی چشم را نیز تجربه کرده باشند. علائمی مانند تب، گلو درد، سرفه‌های مداوم و تورم غدد لنفاوی  گردن که بیانگر عفونت دستگاه تنفسی هستند نیز می‌توانند به عنوان عوامل ایجاد کننده‌ی بوی بد دهان نیز شناخته شوند.

درمان بوی بد دهان


درمان بوی بد دهان، با تشخیص علت آن آغاز می‌شود. گاهی برخی بیماری‌ها و مصرف برخی داروها می‌تواند عامل بروز این مشکل باشد. دلیل محتمل دیگر، بهداشت نامناسب دهان و دندان است. بهبود عادت‌های بهداشت دهان و دندان تا حد زیادی می‌تواند نگرانی‌های مرتبط با بوی بد دهان را کاهش دهد. اصرار در زدن مسواک و استفاده از نخ دندان پس از خوردن و آشامیدن، برای از بین رفتن بردن مواد غذایی باقیمانده و باکتری‌ها‌ی دهان بسیار ضروریست. در صورت عدم پاکسازی، این مواد و باکتری‌های موجود در دهان ترکیب شده و بوی بدی را در دهان ایجاد می‌کنند. افراد مبتلا به این عارضه به تمیزی زبان خود نیز باید دقت کنند، زیرا که میلیون‌ها باکتری برروی زبان قرار دارند. همانطور که قبلاً نیز گفته شد، بوی بد دهان می‌تواند یکی از نشانه‌های اصلی بیماری‌های لثه باشد، که در این صورت به درمانی فوری نیاز خواهد بود.

ما در مطب تخصصی دندانپزشکی دکتر فلاحی، درمان مشکل بوی بد دهان را با انجام معاینات کامل از دهان و دندان شما آغاز می‌کنیم. این معاینات شامل بررسی بیماری‌های لثه یا دیگر مشکلات دندانی می‌شوند. پس از تشخیص علت این مشکل، درمان آن به شیوه‌ای مناسب انجام خواهد شد. باید توجه داشته باشید که تمام تلاش‌های صورت گرفته برای بهبود مشکل بوی بد دهان، از درمان‌های پریودنتال یا درمان‌های دندانپزشکی برای پوسیدگی دندان گرفته تا معرفی محصولات بهداشتی جدید برای حفظ سلامت دهان یا دندان، با هدف از بین بردن این مشکل خجالت آور و در نهایت افزایش اعتماد به نفس شما در تعاملات اجتماعی انجام می‌شوند. ممکن است دندانپزشک دهانشویه‌ها یا خمیر دندان‌های حاوی عوامل اکسیژن ساز مانند دی‌اکسید کلر یا سدیم کلرید را برای خنثی کردن اثر ترکیبات فرار گوگردی و کمک به کنترل بوی باکتری‌های موجود در دهان، به شما توصیه کند. در صورتیکه شما از مشکل خشکی دهان رنج می‌برید، متخصصین دندانپزشکی ما جایگزین‌های مناسب بزاق دهان را برای مرطوب کردن دهان به شما ارائه خواهند کرد.

شش روش خانگی برای برطرف کردن بوی بد دهان

تکنیک‌های مراقبتی ساده‌ای برای به حداقل رساندن بوی بد دهان وجود دارند. برخی از این تکنیک‌ها که شما می‌توانید در منزل انجام دهید، عبارتند از:

  • محصولات مراقبت دهانی پیشرفته. از محصولات مراقبت دهانی مانند دهانشویه‌ها و خمیر دندان‌هایی که در برطرف کردن بوی بد دهان مؤثرند، استفاده کنید.
  • بهداشت مناسب دندان‌ها. حداقل دو مرتبه در روز از مسواک و نخ دندان استفاده کنید. مسواک زدن و استفاده از نخ دندان در از بین رفتن باقیمانده‌ی مواد غذایی و پلاک‌های دندانی که می‌توانند به عنوان منبع غذایی باکتری‌های بی‌هوازی مورد استفاده قرار گیرند، بسیار مفید خواهد بود.
  • خوردن میوه‌ها و سبزیجات حاوی فیبر. یکی از بهترین روش‌های از بین بردن باکتری‌های دهان، خوردن روزانه‌ی یک سیب است. این کار به مرطوب شدن دهان نیز کمک می‌کند.
  • استفاده از مکمل‌های غذایی. ویتامین C، ویتامین D، ویتامین E و ویتامین B در از بین بردن ترشحات اضافی و سموم بدن بسیار مفید خواهند بود.
  • مسواک زدن دندان گاهی اوقات با جوش شیرین. باکتری‌هایی که باعث بوی بد دهان می‌شوند، در محیط اسیدی دهان رشد می‌کنند. مسواک زدن با جوش شیرین در خنثی کردن اسید اضافی دهان بسیار مؤثر خواهد بود.

پیشگیری از بوی بد دهان


حتماً به یاد داشته باشید که، پیشگیری از بوی بد دهان از درمان آن ساده‌تر است. شما می‌توانید با بهره‌گیری از عادات صحیح، به نحو مؤثری به پیشگیری از این عارضه کمک کنید.

  • خوردن غذاهای غنی از فیبر
  • استفاده از دهانشویه
  • نوشیدن چای سبز و سیاه
  • پرهیز از مصرف داروهای خشک کننده‌ی دهان
  • تمیز کردن دهان پس از خوردن گوشت قرمز، ماهی و فراورده‌های لبنی
  • پرهیز از مصرف دخانیات
  • تنفس از راه بینی به جای دهان
  • نوشیدن آب
  • تمیز کردن دندان‌های مصنوعی خود حداقل یک مرتبه در روز