حساسیت دندانی:علت و درمان

a

بعضی افراد تمام طول مدت روز را با اجتناب از مواد غذایی گرم و سرد سپری می‌کنند، زیرا مصرف کردن این مواد غذایی به علت حساس بودن دندان این افراد می‌تواند باعث ایجاد درد و ناراحتی برای آن‌ها شود. متاسفانه، حساسیت دندان یک بیماری مزمن بسیار رایج در بین افراد است. به هر حال، با آشنایی مناسب با علل احتمالی ایجاد حساسیت دندان، شما می‌توانید از این مشکل پیشگیری کرده یا تاثیرات ناشی از آن را معکوس نمایید.

متاسفانه، امروزه حساس شدن دندان‌ها به مقدار زیاد در بین افراد مشاهده شده و در عمل روش‌ها و توصیه‌های محدود برای کنترل این شرایط وجود دارد. به هر حال اگر شما با وجود توجه به این توصیه‌ها و مراقبت‌های مربوط به آن‌ها باز هم در هنگام غذا خوردن و تماس دندان‌ها با مواد غذایی و نوشیدنی‌های گرم و سرد با درد یا ناراحتی مواجه می‌شوید، بهتر است با متخصصین ما در مطب تخصصی دندانپزشکی کتر فلاحی ملاقات نمایید. در حقیقت متخصصان ما می‌توانند با بررسی شرایط دندان‌ها علت اصلی ایجاد حساسیت دندان شما را تشخیص داده و از اقدامات مناسب به منظور بازیابی سلامت دندان‌ها و بازگشت آن‌ها به شرایط عادی استفاده کنند.

جهت اطلاع از روش‌های درمان و ساعات کاری این مطب و نیز رزرو نوبت هم‌اکنون می‌توانید از طریق شماره تلفن‌ 02126409641 با همکاران ما تماس حاصل فرمایید.

حساسیت دندان چیست؟


حساسیت دندان احتمالاً از طریق درد و ناراحتی در زمان مصرف مواد غذایی یا نوشیدنی‌های گرم و سرد قابل تشخیص است. علاوه بر این ممکن است بیمار در هنگام تنفس در هوای سرد به خاطر حساسیت دندان احساس ناراحتی داشته باشد.

حساسیت دندان معمولاً زمانی ایجاد می‌شود که لثه‌ها از روی دندان‌ها کنار رفته یا بافت لثه دچار آسیب شود. از بین رفتن بافت لثه در بسیاری از مواقع در نتیجه مسواک زدن نامناسب یا شدید دندان‌ها یا عدم استفاده منظم از مسواک و نخ دندان ایجاد می‌شود.

هنگامی که بافت لثه از بین برود، بخشی از دندان که زیر خط لثه قرار گرفته در معرض محیط خارجی قرار می‌گیرد. در اصطلاح به این بخش ریشه دندان گفته می‌شود. در این بخش تونل‌های ریز محتوی مایع وجود دارد که از ریشه دندان به سمت مرکز عصب دندان امتداد دارند. در اصطلاح به این ناحیه از دندان که در بخش میانی آن قرار گرفته و اعصاب دندان را در بر می‌گیرد، ناحیه پالپ گفته می‌شود. به این ترتیب زمانی که گرما یا سرما با این تونل‌ها تماس پیدا می‌کند، تغییرات دمایی در ارتباط با مایع داخل این تونل‌ها می‌تواند باعث تحریک عصب شده و درد دندان را برای فرد به همراه داشته باشد.

a1

علاوه بر این حساسیت دندان ممکن است در شرایطی ایجاد شود که مینای دندان (سطح رویی سخت دندان) دچار فرسایش شود. توجه داشته باشید در بسیاری از مواقع حساسیت دندان ممکن است به صورت موقت و گذرا مشاهده شده و حالت عود کننده داشته باشد. به هر حال بی‌توجهی به این شرایط می‌تواند باعث ایجاد مشکلات بعدی برای فرد شود.

دلیل ایجاد حساسیت دندان


حساسیت دندان‌ها می‌تواند دلایل متعدد داشته باشد. به هر حال به منظور تعیین دقیق علت ایجاد مشکل، لازم است فرد توجه مناسب به رژیم غذایی و عادت‌های مناسب حفظ سلامت بهداشت و دهان داشته باشد. برخی از دلایل ایجاد این مشکل به شرح زیر هستند:

  • فرسایش مینای دندان
  • سایش دندان
  • پوسیدگی دندان
  • تحلیل و عقب‌رفتگی لثه به خاطر افزایش سن یا مسواک زدن نامناسب دندان‌ها
  • مصرف نوشیدنی‌های اسیدی (مثل نوشابه) که باعث فرسایش مینای دندان و قرار گرفتن عاج دندان در معرض محیط خارجی می‌شود.
  • دندان‌قروچه یا سایش دندان‌ها به هم می‌تواند باعث شود اکثر دندان‌ها یا تمام آن‌ها حساس شوند.
  • مسواک زدن با خمیردندان‌های بسیار ساینده، نحوه نادرست مسواک زدن یا مسواک زدن بیش از سه بار در روز می‌تواند باعث از بین رفتن مینای دندان شود.
  • ابتلا به بیماری‌های لثه در نهایت می‌تواند عقب رفتگی و تحلیل لثه را به همراه داشته باشد.
  • تراشیدگی یا ترک‌خوردگی دندان می‌تواند عاج دندان را در معرض محیط خارجی قرار دهد.

علاوه بر این، استفاده از برخی روش‌های درمان دندانپزشکی می‌تواند باعث حساسیت دندان‌ها شود. برای مثال در این رابطه می‌توان از سفید کردن و بلیچینگ دندان، جرم‌گیری و تمیز کردن حرفه‌ای دندان‌ها، استفاده از بریس دندان،پرکردگی یا سایر روش‌های ترمیم مانند آن نام برد. در واقع استفاده از این روش‌های درمان می‌تواند باعث ایجاد حساسیت دندان در طول درمان یا پس از آن شود.

روش‌های دندانپزشکی قابل استفاده برای حساسیت دندان


اولین مرحله درمان هوا کشیدن دندان تشخیص علت ایجاد مشکل است و به این منظور بهتر است از خدمات یک دندان‌پزشک حرفه‌ای استفاده شود. در صورتی که حساسیت به خاطر قرار گرفتن عاج دندان در معرض محیط خارجی باشد، از روش‌های مختلف می‌توان برای کاهش حساسیت دندان استفاده کرد. به هر حال نوع درمان انتخاب شده در این حالت به علت ایجاد مشکل بستگی دارد. در این شرایط معمولاً دندان‌پزشک یک یا چند مورد از روش‌های درمان زیر را برای بیمار مورد استفاده قرار می‌دهد:

  • استفاده از وارنیش فلوراید بر روی نواحی حساس برای کمک به تقویت دندان
  • ترمیم دندان با استفاده از روش‌های مناسب در نواحی مشخصی که مینای دندان از بین رفته است.
  • تجویز خمیردندان‌های ضد حساسیت. استفاده از این خمیردندان‌ها می‌تواند باعث شود انتقال شرایط دمایی از سطح دندان به ریشه مسدود شود. در اکثر موارد برای رفع حساسیت دندان لازم است از این خمیردندان‌ها چندین بار استفاده شود.
  • استفاده از روکش دندان، اینله یاباندینگ و کامپوزیت دندان. از این ترمیم‌ها برای اصلاح مشکلات یا پوسیدگی‌های ایجاد شده در ساختار دندان که باعث ایجاد حساسیت شده استفاده می‌شود.
  • عمل جراحی پیوند لثه، در صورتی که بافت لثه از روی ریشه کنار رفته باشد، دندان‌پزشک می‌تواند از عمل جراحی پیوند لثه برای حفاظت از ریشه و کاهش حساسیت دندان استفاده کند.
  • عصب‌کشی دندان، در صورتی که حساسیت دندان شدید و مداوم بوده و امکان درمان آن از طریق سایر روش‌ها وجود نداشته باشد، دندان‌پزشک احتمالاً به بیمار توصیه می‌کند از عصب‌کشی دندان برای درمان مشکل استفاده کند.

درمان‌های خانگی برای رفع حساسیت دندان


برخی از دلایل حساسیت دندان را می‌توان به سادگی با ایجاد تغییر در رژیم غذایی و نوشیدنی‌های مصرفی درمان کرد. علاوه بر این نحوه مراقبت موثر از بهداشت دهان و دندان نیز می‌تواند نقش موثر در این رابطه داشته باشد. برای مثال، پوسیدگی دندان و عقب رفتگی یا تحلیل لثه در نتیجه عدم رعایت مناسب عادت‌های مربوط به مسواک زدن و نخ دندان کشیدن ایجاد می‌شود. در حقیقت پوسیدگی می‌تواند باعث نازک‌تر شدن مینای دندان شده و در نتیجه این شرایط اعصاب دندان حساسیت بیشتری به دمای گرم و سرد مواد غذایی یا نوشیدنی‌های وارد شده به دهان پیدا خواهند کرد. در ادامه برخی از روش‌های درمان خانگی برای کنترل و درمان حساسیت دندان مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

مسواک زدن و نخ دندان کشیدن

همان‌طور که گفته شد، عقب‌رفتگی و تحلیل لثه می‌تواند باعث حساس شدن دندان‌ها شود، زیرا مینای دندان زیر خط لثه بسیار نازک‌تر از سایر سطوح دندان است. به هر حال، در صورتی که فرد عادت‌های مناسب مربوط به مسواک زدن و نخ دندان کشیدن را به خوبی رعایت نکند، این شرایط می‌تواند باعث عقب‌رفتگی لثه و قرار گرفتن بخش‌های ضعیف‌تر سطح دندان در معرض محیط خارجی شود. در نتیجه این شرایط، هر چه مینای دندان ضعیف‌تر و نازک‌تر شود، احتمال تحریک عصب دندان در نتیجه قرار گرفتن در معرض عوامل محیطی افزایش خواهد یافت. به همین خاطر همواره بیان می‌شود بهترین روش برای پیشگیری از حساسیت دندان مراقبت مناسب از سلامت دهان و دندان است. به این منظور لازم است فرد دندان‌های خود را 2 بار در روز به مدت 2 دقیقه مسواک زده و حداقل یک بار در روز از نخ دندان استفاده کند.

دندان‌قروچه و سایش دندان‌ها

فرسایش مینای دندان می‌تواند در نتیجه عوامل مختلف ایجاد شود. در بسیاری از مواقع فرد ممکن است در طول شب به صورت ناخودآگاه دندان‌های خود را به هم فشار داده یا دندان قروچه داشته باشد. در صورت مواجه شدن با این شرایط، احتمالاً لازم است از محافظ شبانه در طول مدت شب استفاده شود. به این ترتیب محافظ دهان می‌تواند از فرسایش مینای دندان در نتیجه فشار دادن دندان‌ها به یکدیگر یا دندان‌قروچه جلوگیری کند. یکی از دلایل دیگر فرسایش مینای دندان به خاطر مسواک زدن شدید با استفاده از مسواک‌های دارای موی زبر است. به این ترتیب معمولاً به افراد توصیه می‌شود از مسواک‌های برقی دارای موهای نرم برای مسواک زدن استفاده کرده و همواره برای این کار به روش‌های مناسب توجه نمایند. علاوه بر این استفاده از برخی محصولات قوی مربوط به بهداشت دهان و دندان بدون نظارت دندان‌پزشک می‌تواند نتایج نامناسب برای بیمار به همراه داشته باشد.

مواد غذایی و نوشیدنی

یکی از روش‌های دیگر پیشگیری از حساسیت دندان توجه مناسب به مواد غذایی و نوشیدنی‌های مصرف می‌باشد. همان‌طور که قبلاً بیان شد، فرسایش دندان یکی از دلایل اصلی ایجاد مشکلات مزمن در ارتباط با وضعیت دهان و دندان است. در عمل در بسیاری از مواقع این شرایط در نتیجه مصرف مواد غذایی و نوشیدنی‌های به شدت اسیدی ایجاد می‌شود. این مواد اسیدی باعث از بین رفتن مینای دندان شده و حساسیت دندان را به همراه دارد. به این ترتیب با کاهش مصرف نوشابه و نوشیدنی‌های گازدار شما می‌توانید به‌طور قابل توجه از حساسیت دندان جلوگیری کنید. علاوه بر این، گاهی اوقات مصرف آب‌میوه نیز می‌تواند باعث ایجاد پوسیدگی دندان شود. به همین خاطر معمولاً به افراد توصیه می‌شود با وجود مفید بودن مصرف آب میوه‌ها، در صورت حساسیت دندان‌ها تا حد ممکن مصرف آن‌ها محدود شود. در حقیقت نباید به صورت منظم و روزانه آب میوه مصرف شود و بدن نیز به این حجم از آب میوه نیاز ندارد.

شیرینی‌ها، مواد غذایی حاوی کربوهیدرات همچون چیپس سیب‌زمینی، و میوه‌های به شدت اسیدی همچون لیمو از اقلامی هستند که برای کنترل حساسیت دندان لازم است مصرف آن‌ها محدود شود. در حقیقت مصرف تمام این مواد غذایی باعث می‌شود اسید در نواحی اطراف دهان پخش شده و به مینای دندان حمله کند. به این ترتیب بیمار می‌تواند با کاهش مصرف مواد غذایی قندی، حاوی نشاسته و مرکبات، احتمال کنترل حساسیت از طریق بازیابی قدرت دندان را افزایش دهد. همچنین برای درمان حساسیت دندان جویدن آدامس نیز  می تواند موثر باشد.

در پایان، صرف نظر از نیاز فرد به استفاده از روش‌های درمان حرفه‌ای یا محصولاتی که مصرف آن‌ها نیاز به نسخه دندان‌پزشک و نظارت وی ندارد، مهم‌ترین مرحله برای کنترل و درمان حساسیت دندان ملاقات با دندان‌پزشکان حرفه‌ای به منظور تعیین علت دقیق حساسیت دندان و پیدا کردن یک روش درمان مناسب برای رفع مشکل می‌باشد.