همه چیز درباره بهداشت و سلامت دهان و دندان کودکان و بزرگسالان

b

مسواک زدن منظم دندان‌ها و تمیز کردن فضای بین دندان‌ها می‌تواند به داشتن دندان‌ها و لثه‌های سالم کمک کرده و از پوسیدگی دندان و ابتلا به بیماری‌های لثه پیشگیری کند. سایر فعالیت‌هایی که می‌توانند به این شرایط کمک کنند شامل دهان‌شویه، تمیز کردن زبان، و انتخاب یک رژیم غذایی سالم است که در آن مقدار مصرف غذاها و نوشیدنی‌های حاوی قند محدود شده باشد. در صورتی که سیگار می‌کشید، لازم است به منظور بهبود سلامت دهان و دندان سیگار کشیدن را ترک نمایید. علاوه بر این لازم است حداقل سالی یک بار وضعیت دندان‌های خود را توسط دندان‌پزشک مورد معاینه و بررسی قرار دهید. رعایت نکات بالا برای سلامت دهان و دندان در زنان، مردان و حتی کودکان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. کودکان، به ویژه نوجوانان، به خوبی متوجه می‌شوند که آیا والدین‌شان به گفته‌های خود در رابطه با بهداشت دندان عمل می‌کنند یا خیر. به همین دلیل اگر می‌خواهید فرزندتان پیام بهداشتی دهان و دندان شما را پشت گوش نیندازد، حتماً خودتان نخستین عمل کننده به آنها باشید.

مطب تخصصی دندانپزشکی دکتر فلاحی به بیماران بهترین خدمات درمانی را برای پیشگیری از ایجاد پوسیدگی دندان، کرم‌خوردگی، ژنژیویت، تحلیل و عقب رفتگی لثه، بیماری‌های لثه و سایر بیماری‌های دندان ارائه می‌کنند. متخصصان ما به این منظور از روش‌های جراحی و غیرجراحی همچون جرم‌گیری و عصب‌کشی دندان استفاده کرده و سطح دندان را تمیز می‌نمایند. متخصصان بهداشت دهان این مطب وضعیت سلامت لثه‌های بیماران را کنترل نموده، روش‌های مناسب برای مراقبت از دندان‌ها را به آن‌ها توصیه کرده و از روش‌های پیشگیری همچون فیشور سیلانت برای آن‌ها استفاده می‌کنند.

متخصصین این مرکز می‌توانند معاینات منظم را از وضعیت دهان و دندان شما به عمل آورده و ابتلا به بیماری‌های خاص را در این ناحیه از بدن بررسی نمایند. علاوه بر این در مطب تخصصی دندانپزشکی دکتر فلاحی از عکس‌برداری رادیولوژی برای ارزیابی دلایل اصلی ایجاد مشکلات دندان استفاده می‌شود.

چرا رعایت بهداشت دهان و دندان اهمیت دارد؟


حفظ سلامت دهان و دندان می‌تواند به پیشگیری از مشکلات دهان و دندان و به‌طور خاص جلوگیری از ایجاد پلاک و جرم کمک کند. در حقیقت تشکیل پلاک و جرم بر روی دندان از دلایل اصلی ابتلا به بیماری‌های لثه و پوسیدگی (کرم‌خوردگی دندان‌ها) است. رعایت مناسب بهداشت دهان همچنین می‌تواند به حفظ سلامت دندان‌ها یا ایجاد تاخیر در فرسایش آن‌ها کمک کند.

  • پلاک دندان یک لایه نسبتاً سفید ایجاد شده بر روی سطح دندان‌ها است. پلاک در نتیجه جرم‌ها (باکتری‌های) ترکیب شده با غذا و بزاق دهان ایجاد می‌شود. در حقیقت پلاک حاوی تعداد زیادی باکتری است. به هر حال، شما می‌توانید با رعایت مناسب بهداشت دهان و دندان از ایجاد پلاک بر روی دندان جلوگیری کنید.
  • جرم دندان از سفت شدن پلاک تشکیل می‌شود. این جرم به‌طور محکم به دندان‌ها می‌چسبد. معمولاً پاک کردن جرم از روی دندان فقط از طریق روش‌های خاص دندانپزشکی و با مراجعه به مطب دندان‌پزشک یا متخصص بهداشت دهان امکان‌پذیر است.

مشکلات متداول در ارتباط با رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان


پوسیدگی دندان

b1

هنگامی که سوراخ‌ها یا منافذ ریز در مینای دندان ایجاد شود، در اصطلاح به این شرایط کرم‌خوردگی گفته می‌شود. یکی از دلایل ایجاد پوسیدگی در مینای دندان مربوط به تشکیل پلاک است. در صورتی که شما دچار پوسیدگی دندان شده باشید، لازم است از پرکردگی دندان، روکش دندان یا اینله برای رفع مشکل استفاده شود.

بیماری لثه (بیماری پریودنتال)

بیماری لثه به معنی عفونت یا التهاب بافت‌های اطراف دندان‌ها است. در اکثر موارد بیماری لثه با تشکیل پلاک بر روی دندان‌ها ارتباط دارد. پلاک حاوی انواع مختلف و متعدد باکتری‌ها است که برخی از آن‌ها با ابتلا به بیماری‌های لثه ارتباط دارند. بر اساس شدت مشک، بیماری لثه را می‌توان به دو نوع اصلی ژنژیویت و پریودنتال به شرح زیر تفکیک کرد:

  • ژنژیویت به معنی التهاب لثه‌ها است. این بیماری دارای حالت‌های مختلف است. به هر حال، اکثر موارد این بیماری در نتیجه تشکیل پلاک ایجاد می‌شود.
  • پریودنتیت در مواردی ایجاد می‌شود که بیماری ژنژیویت تشدید شده و به بافت محل اتصال دندان‌ها به لثه‌ها آسیب وارد نماید (غشای پیرادندانی).

فرسایش دندان

فرسایش دندان یک مشکل معمول و متداول بین افراد است. در حقیقت فرسایش دندان یک مشکل تدریجی است که با قرار گرفتن اسید در معرض مینای دندان باعث از بین رفتن آن می‌شود. در حقیقت این شرایط متفاوت از آسیب وارد شده در نتیجه فعالیت باکتری‌های دهان است که پوسیدگی و کرم‌خوردگی دندان را به همراه دارد. فرسایش دندان کل ناحیه سطح دندان را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد. با گذشت زمان، این مشکل باعث نازک شدن مینای دندان شده و در نهایت عاج زیر مینای دندان را دچار آسیب می‌نماید. به این ترتیب قرار گرفتن عاج دندان در معرض محیط خارجی می‌تواند حساسیت دندان را به غذاها و نوشیدنی‌های گرم، سرد یا شیرین افزایش دهد.

اقدامات معمول در ارتباط با مراقبت از بهداشت دهان و دندان چیست؟


برای رعایت بهداشت دهان و دندان لازم است به عادت‌های مناسب در این زمینه به‌طور منظم توجه شود. به‌طور خاص، مسواک زدن منظم دندان‌ها و تمیز کردن فضای بین آن‌ها از مهم‌ترین اقدامات لازم برای رعایت بهداشت دهان و دندان هستند.

مسواک زدن دندان‌ها

b2

لازم است دندان‌ها حداقل دو بار در روز به نحو صحیح مسواک زده شوند. می توانید درمورد روش صحیح مسواک زدن از دندانپزشک خود سوال نمایید. به این منظور لازم است از مسواک دارای موهای نرم و خمیردندان حاوی فلوراید استفاده گردد. همچنین سر مسواک می‌بایست به مقدار کافی کوچک باشد تا از طریق آن بتوان به تمام نقاط دهان دسترسی پیدا کرد. به این منظور بهتر است حداقل دو دقیقه به مسواک زدن اختصاص یافته و در زمان انجام این کار تمام سطوح دندان (داخل، خارج، و سطح رویی دندان) تمیز شود. همچنین مسواک باید هر 3 تا 4 ماه تعویض گردد.

در حالت ایده‌آل، بهتر است دندان‌ها قبل از غذا خوردن یا حداقل یک ساعت پس از غذا خوردن مسواک زده شوند. به هر حال، نباید دندان‌ها بلافاصله پس از خوردن غذا یا نوشیدن مواد اسیدی مسواک زده شوند. به همین خاطر معمولاً توصیه می‌شود برای مسواک زدن حداقل یک ساعت پس از غذا خوردن یا مصرف نوشیدنی صبر شود.

تمیز کردن فضای بین دندان‌ها

i

فضای بین دندان‌های خود را حداقل یک بار در روز با نخ دندان تمیز کنید، اما لازم است این کار در بهترین حالت دو بار در روز انجام شود. انجام این کار در حقیقت برای پاک کردن پلاک ایجاد شده بین دندان‌ها لازم و ضروری است. مسواک زدن و نخ دندان کشیدن یک روش رایج برای این منظور می‌باشد. در صورتی که با نحوه صحیح تمیز کردن فضای بین دندان‌ها آشنا نیستید، بهتر است با دندان‌پزشک یا متخصص بهداشت دهان در این رابطه صحبت نمایید.

غذا خوردن و مصرف نوشیدنی

b4

شکر و غذاهای حاوی مواد قندی منبع غذای اصلی در دهان است که باکتری‌های (جرم) موجود در دهان این مواد را مصرف کرده و در نتیجه این فرآیند، اسید تولید می‌کنند. تولید این اسید در ادامه پوسیدگی دندان را برای فرد به همراه دارد. علاوه بر این مصرف غذاها و نوشیدنی‌های اسیدی دلیل اصلی فرسایش دندان هستند. بنابراین، به منظور پیشگیری از این شرایط لازم است به نکات زیر توجه شود:

  • محدود کردن مصرف غذاها و نوشیدنی‌های حاوی شکر. به‌طور خاص، نباید از تنقلات حاوی شکر به این منظور استفاده شود.
  • سعی کنید مقدار تماس اسید با دندان‌های خود را کاهش دهید. به این منظور لازم است مصرف نوشیدنی‌های گازدار و آب‌میوه‌های اسیدی را محدود نمایید. به جای استفاده از این نوشیدنی‌ها، سعی کنید آب، شیر، چای، یا قهوه (بدون شکر) مصرف کنید.
  • نوشیدنی‌های اسیدی شامل نوشابه‌های گازدار و آب‌میوه‌ها را سریع بنوشید. به این ترتیب اجازه ندهید این نوشیدنی‌ها در محیط دهان شما گردش پیدا کند یا این مایعات را به مدت زیاد در دهان خود نگه ندارید.
  • یک ساعت پس از حالت تهوع (استفراغ) دندان‌های خود را مسواک نزنید. در حقیقت انجام این کار باعث می‌شود اسید معده در معرض دندان‌ها قرار گیرد.

سایر فعالیت‌هایی که برای مراقبت از بهداشت دهان و دندان می‌توان انجام داد

توصیه‌های فوق معمولاً می‌تواند برای مراقبت از بهداشت دهان و دندان کافی باشد. با این وجود، بهتر است در این رابطه به نکات زیر نیز توجه شود:

  • بسیاری از افراد از دهان‌شویه‌های ضدعفونی کننده به صورت روزانه برای پیشگیری از بیماری لثه استفاده می‌کنند. به‌طور خاص، برای افرادی که نمی‌توانند از مسواک استفاده کنند، دهان‌شویه منظم با دهان‌شویه حاوی مواد ضد عفونی کننده می‌تواند به تمیز کردن دندان‌ها کمک کند.
  • بسیاری از افراد پس از تمیز کردن دندان‌ها روی زبان را نیز تمیز می‌کنند. انجام این کار با استفاده از مسواک امکان‌پذیر است. علاوه بر این شما می‌توانید به این منظور از ابزارهای خاص موجود در داروخانه‌ها مثل تمیز کننده زبان (tongue scraper) نیز استفاده کنید.
  • در صورت سیگاری بودن، بهتر است سیگار کشیدن را ترک کنید. در حقیقت سیگار کشیدن یکی از عوامل اصلی است که باعث ابتلای شما به بیماری‌های لثه می‌شود.
  • در صورتی که برای کودک خود دارو مصرف می‌کنید، تا حد ممکن از داروهای بدون قند به این منظور استفاده نمایید.
  • بعضی افراد از آدامس بدون قند پس از هر بار صرف غذا استفاده می‌کنند. در حقیقت جویدن آدامس می‌تواند باعث افزایش ترشح بزاق در دهان شود. مایع بزاق می‌تواند به شستشوی دهان و پاک کردن ذرات مواد غذایی و اسید باقیمانده پس از صرف غذا کمک موثر نماید.
  • لازم است به کودکان نحوه صحیح مراقبت از بهداشت دهان و دندان در سنین پایین آموزش داده شود.
  • بهتر است از معاینات منظم دندانپزشکی در فواصل زمانی مشخص استفاده شود. در حالت عادی این جلسات باید حداقل یک بار در سال باشند.

ارتباط سلامت دهان، بیماری‌های لثه و بیماری‌های قلبی


علاوه بر سودمندی رعایت بهداشت دهان و دندان برای حفظ سلامت دندان در کودکان و بزرگسالان ، این شرایط می‌تواند مزایای دیگری را نیز برای فرد به همراه داشته باشد. در حقیقت برخی شواهد نشان می‌دهد عدم رعایت مناسب بهداشت دهان و دندان می‌تواند با افزایش ریسک ابتلا به بیماری‌های قلبی زیر ارتباط داشته باشد:

  • حمله قلبی و آنژین
  • سایر مشکلات مربوط به رگ‌های خونی (بیماری‌های قلبی عروقی)

مطابق یکی از دیدگاه‌های موجود بیان می‌شود التهاب و عفونت در دهان در نتیجه ابتلا به بیماری‌های لثه می‌تواند به مسیر گردش خون وارد شده و التهاب رگ‌های خونی را به همراه داشته باشد. به این ترتیب با گذشت زمان، این شرایط به تدریج باعث ابتلای فرد به بیماری‌های قلبی عروقی خواهد شد.