خشکی دهان و زبان:علت و درمان

khoshdahan

کاهش مقدار آب‌ دهان را خشکی دهان می‌نامند. خشکی‌ دهان از علائم شایع برخی بیماری‌های خاص، شرایط ویژه  بدن و سایر موارد است و می‌تواند بر دندان‌های شما تاثیراتی جدی بگذارد.

علل


انتخاب سبک زندگی، وضعیت پزشکی و تغییرات بیولوژیکی بدن می‌توانند باعث خشک‌ شدن دهان شوند. در بخش زیر به مرور برخی از عواملی می‌پردازیم که باعث خشکی دهان و زبان می‌شوند.

سبک زندگی

برخی از علل مرتبط با سبک زندگی عبارتند از:

  • از دست‌ دادن آب بدن و خشکی آن: نوشیدن ناکافی آب می‌تواند باعث خشک‌ شدن دهان و زبان شود.
  • ورزش و تمرین: ورزش‌های سنگین مانند دو در زمره مواردی قراردارند که باعث خشکی دهان و زبان می‌شوند؛ زیرا ورزشکاران در هنگام دویدن از طریق دهان نفش می‌کشند.
  • سیگار کشیدن یا جویدن تنباکو: سیگار کشیدن یا جویدن مواد اعتیاد آور مانند تنباکو در عملکرد غدد بزاق اختلال ایجاد می‌کند و آنتی‌بادی‌های محافظ دهان را از بین‌ می‌برد.
  • بالارفتن سن: با بالا رفتن سن احتمال خشک ‌شدن دهان و زبان افزایش می‌یابد.

مشکلات مربوط به وضعیت سلامت


  • تغییرات هورمونی: کاهش سطح استروژن، بعد از یائسگی، می‌تواند باعث خشکی دهان شود.
  • آسم: استفاده از اسپری‌های تنفسی می‌تواند باعث خشکی دهان شود. چون این بیماران از طریق دهان نفس می کشند و دهان و زبانشان خشک می‌شود.
  • دیابت نوع 2: خشکی دهان از علائم این بیماری سیستمیک است.
  • گرسنگی و تشنگی: گرسنگی و تشگی باعث می‌شود که میزان ترشح بزاق بدن کاهش یابد.
  • آسیب‌دیدن غده‌ی براقی: آسیب‌های جسمانی یا استفراغ مکرر به این غده آسیب می‌رساند و در تولید بزاق اختلال ایجاد می‌کند.
  • ایدز یا ویروس HIV: خشکی دهان از علائم مربوط به مثبت ‌بودن HIV در افراد مبتلا است.
  • بیماری آلزایمر: افرادی که دچار آلزایمر هستند فراموش می‌کنند به ‌اندازه‌ی کافی آب بنوشند، مصرف داروهایی که پزشک تجویز کرده‌ است می‌تواند باعث تشدید خشکی دهان شود.

داروها

داروهایی که باعث خشکی دهان می‌شوند، عبارتند از:

  • داروهای ضدافسردگی
  • داروهای آرام‌بخش
  • داروهای کاهنده‌ی فشارخون
  • داروهای مربوط به آلرژی و سرماخوردگی، آنتی‌هیستامین و داروهای مخصوص گرفتگی مجرای تنفسی
  • داروهای مخصوص شیمی درمانی
  • مسکن‌ها
  • داروهایی که برای درمان پارکینسون مورد استفاده قرارمی‌گیرند.

آثار مربوط به خشکی دهان و زبان


خشکی دهان و زبان شما را در معرض خطر مشکلات جدی مربوط به دهان قرار می‌دهد. بزاق وظیفه‌ی پاک ‌کردن ذرات غذا از دهان، حفظ رطوبت بافت‌های دهان و مبارزه با باکتری‌های عامل پوسیدگی را برعهده دارد. بزاق حاوی آنتی‌بادی‌های ویژه‌ای است که از پوسیدگی جلوگیری می‌کند. هنگامی که دهان خشک می‌شود زمینه مساعد برای تکثیر فعالیت باکتری‌ها فراهم می‌شود و دهان در معرض خطر بیماری قرار می‌گیرد. مشکلاتی که در پی کاهش ترشح بزاق به ‌وجود می‌آیند عبارتند از: بیماری لثه،  لقی دندان، سندرم سوزش دهان، دشوار بودن فرآیند بلع و مشکلات چشایی.

چگونه خشکی دهان را از بین ببریم؟


برای حفظ سلامت دهان و زبان و از بین‌ بردن خشکی آن موارد زیر را رعایت کنید:

  • آب فراوان بنوشید.
  • دوبار در روز از مسواک و نخ ‌دندان استفاده‌ کنید.
  • منظم و سروقت غذا بخورید.
  • از مصرف کافئین و نوشیدنی‌های گازدار و استعمال دخانیات خودداری کنید.
  • از مصرف غذاهای شور خودداری کنید.
  • در صورت نیاز از بزاق مصنوعی استفاده‌ کنید. می‌توانید بزاق مصنوعی را از داروخانه محل خود تهیه ‌کنید.
  • به ‌طور منظم به دندانپزشک مراجعه ‌کنید و توصیه‌های او را جدی بگیرید.

اگر پس از درمان همچنان از خشکی دهان و زبان رنج می‌برید به پزشک و دندانپزشک خود مراجعه کنید و با او مشورت کنید؛ زیرا این وضعیت می‌تواند نشانه‌ی شروع یک بیماری جدی باشد.